GAIRM AIR GACH DEUGAIR - SEO ‘BREAB’
13 Cèitean 2009, 6f, BBC ALBA
’S e na tha ann am BREAB sreath stèidhichte air gnothaichean dha-rìribh, a bhios a’ coimhead air sianar de Ghaidheil òga, agus iad air slighe gu fèin-eolas. Chaidh an sreath a chruthachadh do BhBC ALBA.
Anns an t-sreath seo chì sibh sianar dheugairean, o chaochladh shuidheachadh, a’ fuireach còmhla fad ochd latha, agus iad a’ gabhail ri dùbhlain a bhitheas, aig a’ cheann thall, gan daingneachadh. Bithidh iad sin an dà chuid anns a’n dùthaich agus anns a’ bhaile mhòr, agus fhad ’s a bhios iad an gnìomh, eadar rabaidean fhionnadh agus bhideo-chiùil a stiùireadh, bithidh na camarathan gan clàradh.
Thuirt an riochdair Donna Murchison, on BhBC: “’S e na th’ ann am Breab sealladh stèidhichte air gnothaichean dha-rìribh – bithidh sianar Ghaidhealach òga a’ dol còmhla mu choinneamh ghnothaichean air nach eil iad eòlach idir. An toiseach cha bhi eòlas sam bith aca air cach-a-chèile, ach le bhidh gabhail ri dùbhlain chorporra agus chruthachail, bithidh an nàdar fhèin a’ nochdadh agus bithidh càirdeas a’ fàs eatorra.
“Chan eil aca còmhla ach gum bi iad a’ bruidhinn Gàidhlig, agus cha bhi iad uile ro-fhileanta, ach bithidh Breab a’ sealltainn mar a bhios deugairean dha-rìribh a’ fàs anns an dùthaich air neo anns a’ bhaile mhòr an Alba, agus iad a’ bruidhinn Gàidhlig aig an taigh air neo ga h-ionnsachadh anns an sgoil. Bithidh Alex, Cassie, Danny, Kayanna, Màiri agus Pàdruig a’ toirt misneachd do luchd-ionnsachaidh òga cho math ri luchd-bruidhne fileanta. Chan e na bhios tu dèanamh a tha a’ cunntadh, ach mar a nì thu e.”
Bha agallamhan air an cumail anns a h-uile ceàrnaidh de dh’Alba agus seo an sianar a chaidh a thaghadh:
Padruig
Màiri, aois 14 bliadhna, às an Eilean Sgitheanach – tha tàlant aig Màiri, agus i a’ cluich a’ bhogsa-chiùil. Bithidh i ga ràdh ma dheidhinn fhèin gu bheil i annasach, toilichte agus miannach air gàire – mòran gàire. ’S toil leatha ùine a chaitheamh cuide ri a caraidean aig baile anns an Eilean Sgitheanach, agus cha saoileadh i idir air fuireach anns an tìr mhòr. Chan eil Màiri cinnteach dè an dreuchd a bu toil leatha: sgrìobhadh, obair ann an oifis air neo rud sam bith.
Cassie, aois 15 bliadhna, à Glaschu – ’s i seinneadair de cheòl ‘soul’ air leth a tha ann an Cassie, agus bithidh i a’ dealbhachadh a cuid aodaichean fhèin. ’S fìor thoil le Cassie biadh à Nigeria agus tha i an dòchas an cothrom fhaighinn dol air chèilidh air a càirdean ann an Nigeria mun tòisich i air Fraingeis ionnsachadh aig oilthigh. Tha Cassie an dùil a bhith na ban-teagaisg na Fraingeis, ach dh’ionnsaich i Gàidhlig agus ‘s toil leatha Gàidhlig a bhruidhinn ri a cuid charaidean anns an sgoil.
Kayanna, aois 15 bliadhna, à Leòdhas – tha Kayanna na clarsair math dha-rìribh agus bhitheadh i a’ dol gu Mòdan fad iomadh bliadhna. An toiseach bithidh coltas sàmhach air Kayanna, ach chan fhada gus nach bi i cho dùinte. Tha i miannach air ùine a chur seachad còmhla ri a caraidean is a teaghlach, agus bu toil leatha a bhith a’ teagasg ann am bunsgoil air neo a bhith ag obair anns na meadhanan – ge b’ e dè, bu toil leatha an deagh Ghàidhlig aice a chur gu feum gu buannachdail.
Alex, aois 16 bliadhna, à Baile Dhubhthaich – ’s e fear-ealain fìor mhath a tha ann an Alex, agus bithidh e ag ràdh gu bheil deagh mhisneachd aige agus gum faod e bhith gu math èibhinn. ’S toil leis a bhith leughadh mòran agus bithidh e a’ deaspad a bheil e fada na cheann gus nach eil. Tha Alex a’ cur roimhe dol a-steach ann am poileataics agus bu toil leis poileataics, lagh no Gàidhlig a ghabhail mar chuspairean. Chan eil ceist nach eil a dhòigh air Gàidhlig a chur an cèill gu math annasach.
Danny, aois 15 bliadhna, à Glaschu – ’s e Gàidhlig ionnsachadh a rinn Danny, agus tha e fìor dheidheil air spòrs, mar rugbaidh, dòrnanachd agus ball-coise. Bu toil leis PE a theagasg. O chionn bliadhna thòisich Danny air cluich na giotàir ionnsachadh, agus ’s iad an còmhlan as fheàrr leis The Killers.
Bithidh ‘BREAB’ a’ nochdadh uair san t-seachdain air BBC ALBA, a’ tòiseachadh air Diciadain 13as Ceitean aig 6.00 f. [Bithidh am prògram a’ nochdadh air BBC TWO Scotland Diardaoin cuideachd.]